toggleAccessMenu hideAccess showAccess
Οι Ιερές Μονές του Αγίου Όρους έχουν στην κατοχή και διαχείρισή τους την πλουσιότερη συλλογή ελληνικών χειρογράφων - κωδίκων στο κόσμο (κατά προσέγγιση 15.000) από τον 4ο έως τον 19ο αιώνα.???? Οι Ιερές Μονές του Αγίου Όρους έχουν στην κατοχή και διαχείρισή τους την πλουσιότερη συλλογή ελληνικών χειρογράφων - κωδίκων στο κόσμο (κατά προσέγγιση 15.000) από τον 4ο έως τον 19ο αιώνα.

Οι χειρόγραφοι κώδικες, περγαμηνοί και χαρτώοι, που διαφυλάσσονται στο Άγιο Όρος συγκεντρώθηκαν είτε ως επείσακτα αντικείμενα είτε ως δημιουργήματα Αγιορείτικων εργαστηρίων.
Ο πλούτος τόσο των θεματικών περιοχών που καλύπτουν όσο και της διακόσμησης αυτών (μικρογραφίες, λοιπός διάκοσμος) τα καθιστούν μοναδικά και ανεκτίμητα, (υπό την έννοια ότι αν καταστραφούν δεν αντικαθίστανται), κατατάσσοντάς τα στα έργα τέχνης.
Ο κύριος όγκος των χειρογράφων των μονών του Αγίου Όρους συνίσταται από ελληνικά χειρόγραφα, τα οποία συμποσούνται σε περισσότερα από 15.000. Σε αυτά πρέπει να προστεθούν α) οι συλλογές σλαβικών χειρογράφων που αριθμούν περισσότερα από 1500 και απόκεινται όχι μόνον στις βιβλιοθήκες των σλαβικών μονών Χιλανδαρίου, Ζωγράφου και Αγίου Παντελεήμονος αλλά και σχεδόν σε όλες τις ελληνικές μονές και β) 100 περίπου ογκώδη γεωργιανά χειρόγραφα (απόκεινται κυρίως στη μονή Ιβήρων).

Τα χειρόγραφα χρονολογούνται κυρίως από τον 10ο ώς τις αρχές του 20ού αιώνα.
Είναι συνήθως ογκώδη, πολυσέλιδα και σταχωμένα (πολλές φορές με ξύλινες πινακίδες) είναι γραμμένα σε περγαμηνή ή χαρτί. Ικανός αριθμός από αυτά κοσμούνται με μικρογραφίες ή/και με επιμέρους διακοσμητικά στοιχεία (επίτιτλα, πρωτογράμματα κλπ.). Πολλά χειρόγραφα περιέχουν μεταγενέστερες προσθήκες: κτιτορικά σημειώματα, ενθυμήσεις, βραχέα χρονικά και παρασελίδιες σημειώσεις (πολύτιμη πηγή για την ιστορία και τις διαδρομές των χειρογράφων).
Ικανός αριθμός χειρογράφων περιέχει έργα της αρχαίας ελληνικής, βυζαντινής, μεταβυζαντινής και νεώτερης κοσμικής γραμματείας: αρχαίοι Έλληνες συγγραφείς, βυζαντινοί και μεταβυζαντινοί κοσμικοί συγγραφείς (ιστορικοί, φιλόσοφοι, έργα λογοτεχνίας) κλπ. Όλες οι μονές κατέχουν και κανό αριθμό μουσικών χειρογράφων (εκκλησιαστικής μουσικής).

Χειρόγραφοι Κώδικες: Αποτελέσματα για 1-20 από 3337.
15_01_0047.pdf.jpg
Περίληψη: φφ.2r-281r: Τριώδιο-Πεντηκοστάριο (inc."Δεύτε εργασώμεθα εν τω μυστικώ αμπελώνι").
Ημερομηνία από: 1201
Είδος/Κατηγορία: Χειρόγραφα
15_01_0042.pdf.jpg
Περίληψη: φφ.1r-166r: Ευαγγέλιον (inc."Εν αρχή ην ο Λόγος").
Ημερομηνία από: 1301
Είδος/Κατηγορία: Χειρόγραφα
15_01_0055.pdf.jpg
Περίληψη: φφ.1r-103v: Πεντηκοστάριο (inc."των βροτών συ γαρ τεθείς εν τάφω").
Ημερομηνία από: 1101
Είδος/Κατηγορία: Χειρόγραφα
15_01_0115.pdf.jpg
Περίληψη: φφ. 1r - 243v Μηναίον Νοεμβρίου ιε΄ - λα΄ (inc. Μηνί τω αυτώ ιε΄... "....τοις μίας φόνοις πανάμωμε...")
Ημερομηνία από: 1676
Είδος/Κατηγορία: Χειρόγραφα
15_01_0099.pdf.jpg
Περίληψη: φφ. 2r - 152r Μηναίον Ιανουαρίου ιστ΄ - λα΄ (inc. Ιανουάριος. Μηνί τω αυτώ ιστ΄ η προσκύνησις της τιμίας αλύσεως του αγί...
Ημερομηνία από: 1601
Είδος/Κατηγορία: Χειρόγραφα
15_01_0105.pdf.jpg
Περίληψη: φφ. 1r - 247r Μηναίον Μαρτίου (inc. Εις την α΄ της αγίας οσιομάρτυρος Ευδοκίας.. "Πρότερον ασκήσασα...")
Ημερομηνία από: 1601
Είδος/Κατηγορία: Χειρόγραφα
15_01_0111.pdf.jpg
Περίληψη: φφ. 1r - 178v Μηναίον Μαϊου (inc. ...παρθένε Θεοτόκε υπερφυώς εν σαρκί τεκούσα...)
Ημερομηνία από: 1501
Είδος/Κατηγορία: Χειρόγραφα
15_01_0109.pdf.jpg
Περίληψη: φφ. 2r - 353r Μηναίον Αυγούστου (inc. Εις την α΄ των αγίων επτά μαρτύρων... "Σήμερον χαίρει πιστών..")
Ημερομηνία από: 1601
Είδος/Κατηγορία: Χειρόγραφα
15_01_0108.pdf.jpg
Περίληψη: φφ. 1r - 250v Μηναίον Δεκεμβρίου α΄ - ιζ΄ (inc. Εις την α΄ του αγίου προφήτου Ναούμ.. "Η χάρις του αγίου πνεύματος...")
Ημερομηνία από: 1501
Είδος/Κατηγορία: Χειρόγραφα
15_01_0103.pdf.jpg
Περίληψη: φφ.1r - 190r Μηναίον Μαϊου (inc. Μήνας Μάιος...εις την α΄ του αγίου προφήτου Ιερεμίου... "Κύριε συ προ του πλασθήναι..."...
Ημερομηνία από: 1601
Είδος/Κατηγορία: Χειρόγραφα
15_01_0100.pdf.jpg
Περίληψη: φφ. 1r-141r: Ψαλτήριο (inc. "Μακάριος ἀνὴρ ὃς οὐκ ἐπορεύθη ἐν βουλῇ ἀσεβῶν καὶ ἐν ὁδῷ ἁμαρτωλῶν οὐκ ἔστη")
Ημερομηνία από: 1588-05-18
Είδος/Κατηγορία: Χειρόγραφα
15_01_0114.pdf.jpg
Περίληψη: φφ. 1r - 182r Μηναίον Απριλίου (inc. Εις την α΄ της οσίας μητρός ημών Μαρίας της Αιγυπτίας... "Σε μεν διεκώλυσε της των ...
Ημερομηνία από: 1501
Είδος/Κατηγορία: Χειρόγραφα
15_01_0101.pdf.jpg
Περίληψη: φ. 1-573r: Τριῴδιον
Ημερομηνία από: 1501
Είδος/Κατηγορία: Χειρόγραφα
15_01_0107.pdf.jpg
Περίληψη: φφ. 1r - 283r Μηναίον Σεπτεμβρίου (inc. Αρχή της ινδίκτου και μνήμης του οσίου πατρός ημών Συμεών του Στυλίτου.."Της αυτ...
Ημερομηνία από: 1401
Είδος/Κατηγορία: Χειρόγραφα
15_01_0104.pdf.jpg
Περίληψη: φφ. 1r - 266r Μηναίον Δεκεμβρίου ιη΄ - λα΄ (inc. Μηνί Δεκεμβρίω ιη΄, του αγίου μάρτυρος Σεβαστιανού και της συνοδίας αυτ...
Ημερομηνία από: 1612
Είδος/Κατηγορία: Χειρόγραφα
15_01_0074.pdf.jpg
Περίληψη: φφ. 1r-1v: Ἐπιτομὴ τῆς Παλαιᾶς Διαθήκης - πρόλογος (inc. "Πρὸ πάντων καὶ διὰ πάντων σὺν πάσῃ χρὴ τῶν ἀληθῶν χριστιανῶν ἐ...
Ημερομηνία από: 1500
Είδος/Κατηγορία: Χειρόγραφα
15_01_0044.pdf.jpg
Περίληψη: φφ.2r-222r: Συναξάρι Μαρτίου μέχρι και Αυγούστου (inc."Ούτως αρχή μηνών και πρώτος διαγορεύεται").
Ημερομηνία από: 1273
Είδος/Κατηγορία: Χειρόγραφα
15_01_0030.pdf.jpg
Περίληψη: φφ.1r-260r: Ιωάννης Σιναΐτης ο Σχολαστικός, Κλίμαξ θείας συν Θεώ αναβάσεως (inc."Τοις εν τη βίβλω της ζωής").
Ημερομηνία από: 1324-02-23
Είδος/Κατηγορία: Χειρόγραφα
15_01_0052.pdf.jpg
Περίληψη: φφ.1r-125r: Πραξαπόστολος και υποθέσεις των επιστολών (inc."Το μεν πρώτον λόγον εποιησάμην").
Ημερομηνία από: 1201
Είδος/Κατηγορία: Χειρόγραφα
15_01_0106.pdf.jpg
Περίληψη: φφ. 1r - 281v Πεντηκοστάριον συν Θεώ αγίω, περιέχων την πρέπουσαν αυτώ ακολουθίαν. αρχόμενον από της Κυριακής του Πάσχα ...
Ημερομηνία από: 1401
Είδος/Κατηγορία: Χειρόγραφα